Elke transformatie begint en slaagt door momentum te creëren: steeds meer mensen begrijpen niet alleen de verandering, maar omarmen deze ook actief. Een prachtig voorbeeld is te zien in het beroemde YouTube-filmpje First followers: Leadership lessons from a dancing guy. Binnen Fokker lieten we het bij elke transformatie zien, omdat het zo treffend toont hoe één vonk kan overslaan en een hele menigte in beweging brengt. Die vonk is positieve energie. Mensen moeten weer zin krijgen, geloof in de toekomst en vertrouwen dat de verandering de moeite waard is. Vergelijk het met een voetbalteam dat plots begint te swingen of een atleet die in een flow terechtkomt. Iedereen voelt dat er ‘iets’ gebeurt, maar niemand kan aanwijzen hoe of waarom. We kunnen ervoor trainen en de omstandigheden creëren waarin flow kan ontstaan, maar een gegarandeerd recept bestaat niet. De topsporter ontwikkelt een instinct voor wat hij of zij nodig heeft om in die staat te komen. De topcoach voegt daar ervaring aan toe: die weet hoe je een proces zo inricht dat flow niet louter toeval is. Met structuur, opbouw en timing – maar ook met feilloos aanvoelen wanneer er ingegrepen moet worden – weet een coach de juiste snaar te raken. Tweede-orde-verandering draait precies om die energie en die coaching. Je merkt het wanneer een organisatie begint te gonzen, wanneer mensen energie krijgen en beweging voelbaar wordt. Dát is het signaal dat de verandering echt op gang is gekomen. Richt je aandacht daarop. Volg de energie – want daar ligt de motor van elke duurzame verandering.