Je transformeert een bedrijf niet door je alleen te richten op mensen en gedrag. Je slaagt evenmin door geobsedeerd te zijn door systemen en structuren. Echte verandering vereist het inschakelen van beide hersenhelften van de organisatie:

• de analytische, rationele linkerkant; en

• de intuïtieve, ervaringsgerichte rechterkant.

De ‘harde’ kant van de organisatie werpt namelijk net zoveel barrières op als de ‘zachte’. Ruwweg 10-15% van het systeem bevat vaak de knelpunten die alles tegenhouden. Dit is waar het Target Operating Model (TOM) om de hoek komt kijken. Maar trap niet in de val door te denken dat een nieuwe structuur je problemen zal oplossen. Organisaties gaan van de ene hype naar de andere – centralisatie, decentralisatie, matrix, regionalisatie – zonder ooit het echte probleem aan te pakken. De vraag is niet: ‘Welke structuur hebben we nodig?’, de vraag is: ‘Waar zitten de knelpunten in het huidige Operating Model?’ Begin daar – maar doe het in de juiste volgorde. Zoals de topsport ons leert: ‘Begrijp het proces, geniet van het resultaat.’

1. Begin met processen. Hoe wordt waarde gecreëerd in het bedrijf? Waar zitten de knelpunten, overdrachten, vertragingen en herstel-werkzaamheden? Waar loopt de samenwerking spaak?

2. Kijk vervolgens naar de besturing. Wie beslist wat? Over welke informatie? Met welk ritme? Hoe worden prioriteiten gesteld en conflicten opgelost? Hoe ziet ‘goed presteren’ eruit en hoe wordt dit besproken?

3. Pas dan structuur herontwerpen. Zodra je de stromen begrijpt en

weet hoe je ze wilt sturen, ontvouwt de organisatiestructuur zich logischerwijs. Het organigram wordt het gevolg van je ontwerp, niet het uitgangspunt.

Dit is waar het zo vaak fout gaat. Te veel transities beginnen met structuur: nieuwe organogrammen, nieuwe rapportagelijnen, nieuwe labels op dezelfde deuren. Dat creëert misschien de illusie van vooruitgang, maar het verandert zelden hoe het werk in werkelijkheid wordt gedaan. Als je begint met processen en controle, wordt een TOM wat het zou moeten zijn: een praktisch, contextspecifiek antwoord op een enkele vraag: hoe moeten we onszelf organiseren om waarde te creëren – hier, nu, in deze markt, met deze mensen?

Vergeet tot slot niet de informatievoorziening. Zonder de juiste data neemt niemand de juiste besluiten. Sterker nog: het vergroot de kans op misverstanden en conflict.